Mensen laten leven

Deze titel heeft wat je noemt, een dubbele lading. In de Tien Geboden geeft God aan het volk Israël het duidelijke gebod: pleeg geen moord (Ex. 20:13). God roept ons op om mensen te laten leven. Zelfs al geloof je niet in de God van de Bijbel of een andere God, dan nog is het een algemeen aanvaard principe, dat je mensen hun leven niet ontneemt.
De andere lading die de titel wat mij betreft heeft, verwijst naar de vreselijke gebeurtenissen in Noorwegen gisteren. Op het moment dat ik dit schrijf, zijn er al 91 mensen overleden. Het woord massamoord komt in me op. Bij deze verschrikkelijke actie hebben mensen het leven gelaten en dat is, in elk geval voor mijzelf, altijd schokkend om te lezen/zien/horen.

Op zich heb ik niets met Noorwegen. Ik ben er nooit geweest, ken wel 1 Noor, maar die heb ik al jaren niet gezien, al heb heel af en toe contact op Facebook met zijn Nederlandse vrouw. Maar zoals ik hierboven al schreef, schokt het verlies van zoveel mensenlevens me altijd heel diep, en vele anderen met mij, heb ik de afgelopen 24 uur gezien, in de traditionele en nieuwe media.

Verdriet, boosheid, woede zelfs, angst, medeleven, allemaal emoties die voorbijkomen bij het zien van de beelden en lezen van berichten, onder andere op Twitter. Wie doet zoiets? Hoe kom je tot zo’n daad? Wat zit erachter? Allemaal vragen die bij iedereen, en dus ook bij mij, omhoogkomen, gezien de vele speculaties die er al zijn geweest. Als mensen willen we graag antwoorden, want dan hebben we alles weer onder controle. We willen alles graag in hokjes stoppen, kunnen benoemen, ook als christenen. Ik stel voor dat we eerst de tijd nemen om onze emoties onder ogen te komen, naast de mensen te staan die iemand hebben verloren en voor hen te bidden als we gelovig zijn.

Als de tijd rijp is, kunnen we gaan analyseren en de gebeurtenissen in hokjes stoppen, voorzover we daar behoefte aan hebben.

Ik denk aan de mensen die hun leven hebben verloren, aan de mensen die een geliefde of bekende hebben verloren, aan de gewonden, en aan het hele Noorse volk die in een diep verdriet gedompeld zijn. Gek genoeg denk ik ook aan de dader(s?) die zoveel bloed aan zijn handen heeft, dat hij zal inzien wat hij aangericht heeft, en dat hij diep en oprecht berouw zal hebben. Ook hoop ik dat er recht gedaan zal worden. Ik wens iedereen die op wat voor manier dan ook betrokken is bij dit drama veel sterkte in deze zware tijd.

Gråt bittert og klag høylytt,
hold sorg slik han har fortjent det,
en dag eller to for å unngå folkesnakk.
Trøst deg så etter sorgen. (Sirach 38:17)

Na inspiratie door @MariamneBaruch toch nog een Noorse Bijbelvertaling gevonden. Hier de Nederlandse vertaling:

Stort bittere tranen, weeklaag hevig,
rouw zoals past bij zijn waardigheid.
Rouw één dag, rouw er twee, om opspraak te voorkomen,
en vind dan troost voor je verdriet.

Saved by the Bell (6) – Live and let die

Na een paar weken van problemen met de laptop en drukte rond werk en lekker weg met de family ben ik nu weer online, met een nieuwe laptop. Eindelijk kan ik dus weer wat verder bloggen. Hieronder het vervolg van de blogserie over Love Wins, het controversiele boek van Rob Bell:

Hoofdstuk 5 (Dying to live) is een kort hoofdstukje, dat ook nog eens kort kan worden samengevat. Vandaag dus een wat kortere post.

Rob Bell gaat in op alle manieren waarop in de Bijbel de dood en opstanding van Jezus wordt uitgelegd:

  • Jezus is voor onze zonden gestorven, door zichzelf als offer te geven (Hebr. 9) – offercultuur;
  • Door Jezus heeft God alles met Zich verzoend (Col. 1) – relaties;
  • We zijn gerechtvaardigd, door genade door geloof in Jezus – juridische termen;
  • Jezus heeft de dood vernietigd, deze overwinning heeft de wereld overwonnen (2 Tim. 1) – oorlogstermen;
  • We hebben verlossing door Zijn bloed (in Engels: redemption, Ef. 1) – financiele termen
De vraag die Bell hierbij stelt is: welke van deze  uitleggingen kloppen? Hij zegt: allemaal! De schrijvers van de boeken in de Bijbel zochten naar termen die het overweldigende gebeuren aan het kruis konden verklaren. Daarbij zochten ze naar vergelijkingen die aan zouden sluiten bij de lezers. Ik denk dat Rob Bell hier helemaal gelijk heeft. We zoeken zo vaak naar wat het juiste is, en willen graag 1 uitleg horen. Maar we vergeten dat het werk van God zo machtig is dat het al deze elementen in zich draagt. Zo rijk is het verhaal dat God schildert. Bell zegt ook dat in de eerste 1000 jaar in de kerkgeschiedenis de metafoor van de overwinning in de oorlog de dominerende uitleg was. Hier zou ik (wederom) graag wat referenties zien. Ik wil het graag geloven, maar de scepticus in mij wil graag wat bewijs zien.
In het 2e deel van het hoofdstuk legt hij de nadruk op wat er gebeurde toen Jezus opstond uit het graf. Dit principe van dood gaan en weer levend worden zit al sinds de schepping in de wereld opgesloten. Een zaadje bijvoorbeeld, moet in de grond gestopt worden, voordat er nieuw leven uit kan ontstaan. Wij eten groente en planten, die dood hebben moeten gaan, zodat wij kunnen leven. Zo moest Jezus ook dood, zodat wij konden leven.
In Johannes, zo legt Bell uit, wordt gesproken over de wonderen die Jezus deed. In elk geval bij Zijn 1e en 2e wonder vermeldde Johannes dat ook. Als je doortelt, is het 7e wonder van Jezus, in elk geval zoals in Johannes vermeld, de opwekking van Lazarus uit de dood. Zeven is een belangrijk getal in de Bijbel. Het begint al in Genesis 1, 7 dagen schepping. Maar er is 1 wonder “extra” in Johannes. In hoofdstuk 20 staat Jezus op uit de dood, in een tuin. Dit is een duidelijke verwijzing naar Genesis 1, het begin van leven, in een tuin! En het is het 8e wonder, op de 1e dag van de nieuwe week. De 1e dag van de nieuwe schepping!
Dit was weer een mooi hoofdstuk. Het is mooi om er weer bij bepaald te worden dat er niet 1 beeld is dat het offer van Jezus aan het kruis beschrijft. En het beeld van iets dat dood moet gaan om weer leven te geven, raakte me. Maar toch heb ik het gevoel dat de beschrijving wat oppervlakkig is. Er is veel meer dan alleen de cirkel van dood die leven brengt. Dat heeft te maken met de verwijdering van zonde en schuld, met de overwinning over “het kwaad”.

Concert Classic Petra – Captured in Time & Space

Gisteravond was het dan eindelijk zover: het lang verwachte concert van Classic Petra, mijn eigen “trip down memory lane”. Classic Petra is de aloude rockband Petra in 1 van de meest populaire line-ups, met natuurlijk oprichter en gitarist Bob Hartman, superdrummer en Mickey Mouse-fan Louie Weaver, keyboardspeler en geluidjesfreak John Lawry, stille kracht, bassist Mark Kelly en de qua stem bijna niet te evenaren, Greg X. Volz. Ik had enorm naar dit concert uitgekeken. Vooral, omdat een van de eerste lp’s die ik ooit kocht, “Captured in Time and Space” was, de live lp(!!) van Petra, waarmee Greg Volz afscheid nam.

Ooit had ik al 2 concerten van Petra gezien, in Gouda, maar nooit in deze bezetting. De lp had ik destijds grijs gedraaid, dus ik kende veel liedjes praktisch uit mijn hoofd (toen in elk geval), maar dan praten we wel over zo’n 25 jaar geleden (mmm, ik word echt een oudere jongere geloof ik ;-). Ik zag mezelf weer staan in mijn kamer, lp aanzetten en met een geïmproviseerde microfoon Greg Volz nadoen. En elke keer kreeg ik weer applaus, heerlijk! Snap je het jeugd sentiment waarmee ik naar dit concert ging? Natuurlijk hoopte ik dat ze veel liedjes van “Captured…” zouden spelen, al zou ik natuurlijk mijn nep-microfoon thuis laten, er is tenslotte maar 1 Greg X. Volz! Maar ik nam me wel voor hard mee te zingen.

De dagen voor het concert zat ik thuis met een keelontsteking, die helaas nog niet helemaal weg was op zaterdag. Maar ik nam me voor mezelf vol te gooien met hoestdrank en pijnstiller(s), want ik had de kaartjes al en daarom moest en zou ik naar het concert. Aangekomen bij de zaal waar Petra zou spelen, besefte ik dat ik mijn goeie voornemens vergeten was en ik begon lekker te hoesten en proesten. Nou ja, even doorbijten maar, gelukkig had ik nog een dag om bij te komen. Alleen keihard meezingen zat er even niet in.

Na het voorprogramma van Saymore, een jonge Nederlandse band, best leuke muziek, maar daar waren we naturlijk niet voor gekomen, begon het echte werk. Voor het concert had ik de mannen al zien lopen. Allemaal “iets” ouder geworden, de wilde, geföhnde haren iets korter en niet meer geföhnd, maar soms nog wel wild, en natuurlijk her en der wat meer vlees, vooral van voren. Maar ze waren het!!! Mijn hoop op de klassiekers werd niet beschaamd. (voor mij) Bekende liedjes als Grave Robber, Judas Kiss, Clean, More Power to Ya, Let Everything That Hath Breath, Without Him We Can Do Nothing, Godpleaser, It Is Finished kwamen allemaal voorbij. Wat een feest! De mannen waren iets statischer geworden, het bewegen gaat tenslotte niet meer zo soepel als je achterin de 50 bent, maar rocken deden ze! Geweldig! Greg Volz onthulde tijdens het concert dat hij in januari 61 was geworden. Aan zijn stem was dat absoluut niet te horen! Een stem van elastiek, die in de hoogte nog makkelijk alle noten kon halen, waarbij de galm op zijn microfoon wel een beetje meehielp.  Het was goed te horen dat de mannen jarenlange ervaring hebben en stuk voor stuk klasse-muzikanten zijn. Ze speelden strak en weer geweldig op elkaar ingespeeld. Geweldig om John Lawry weer met zijn keytar om te zien spelen. Genieten!

Hier een trailer uit Amerika met liedjes die gisteren ook gespeeld zijn.

Van Petra (zeker het Petra uit die tijd) hoef je geen diepe theologische of maatschappelijk betrokken thema’s te verwachten. Petra’s evangelie is het evangelie van de overwinning van Jezus over het rijk van de duisternis en de verwachting dat wij naar de hemel gaan, wat ook past in Amerikaanse oorsprong en de tijd waarin de liedjes geschreven en gespeeld werden. Dus kregen we uitroepen dat Jezus heeft overwonnen en meer soortgelijke teksten. Het bemoedigde me wel weer in mijn geloof, en dat is natuurlijk mede waarom Petra de muziek maakt(e) die ze ma(a)k(t)en.

Petra was ook bekend van de lange solo’s die de verschillende muzikanten lieten horen tijdens de nummers. Altijd zat er wel een minuten-lange drumsolo in, een even lange keyboard solo of Bob Hartman, de gitarist, die zijn gitaar liet gillen. Tegen het einde van het concert begon ik te denken dat ze dat afgeschaft hadden. Maar gelukkig, tijdens “Judas’ Kiss” ontspon zich een duel tussen de keyboards van John Lawry, die een sample van de stem van Greg Volz gebruikte, en de gitaar van Bob Hartman. Ik had “mijn” solo! Aan het eind van het concert liet Louie Weaver zich ook nog even gaan op de drums, en toen was het voor mij helemaal compleet!

Ik heb geweldig genoten! Op mijn trip down memory lane ben ik langs hele mooie gebouwen gekomen, de meeste al ouder, maar wel robuust (Without Him we can do nothing), andere weer heel kwetsbaar (Grave Robber). Ik ben weer in mijn eigen huis aangeland, maar met uitzicht op een hele mooie lange laan.

Saved by the Bell (5) – God can’t always get what He wants

Na een paar weken van super mooi weer, en veel drukte, eindelijk weer een vervolg aan de blogserie over “Love Wins” van Rob Bell. Deze keer Hoofdstuk 4, “Does God get what God wants”. Dit hoofdstuk is 1 van de interessantste (in elk geval tot nu toe) voor de mensen die graag willen weten of Rob Bell een universalist is.

Het hoofdstuk start met beschrijvingen van geloofsbelijdenissen die kerken op hun websites zetten. Denk aan beschrijvingen als: “The unsaved will be separated from God in hell” en “the unsaved dead will be comitted to an eternal conscious punishment”. Tegelijkertijd geven de belijdenissen beschrijvingen over hoe goed God wel is: “almachtig”, “liefdevol”, “vol van genade”, enzovoorts. Dus: ook al is God liefdevol en vol genade, toch gaan miljarden mensen de eeuwigheid gescheiden van God doorbrengen. En dat terwijl in 1 Timotheus 2 staat: “God wants all people to be saved and to come to a knowledge of the truth”. De vraag die centraal staat in het hoofdstuk is: krijgt God wel wat Hij wil? Worden alle mensen gered, of zal God, de geweldige, machtige, wonderbaarlijke, uiteindelijk falen?

Bell beschrijft hoe God en de mensen verbonden zijn. Daarom wil God graag dat alle mensen behouden worden. Hij beschrijft een stel Bijbelteksten die dat laten zien, zoals 1 Timotheus 2 en andere Bijbelteksten die beschrijven dat elke knie zich zal buigen voor God, dat God goed is voor iedereen en bewogen is met alles wat Hij gemaakt heeft en dat Gods boosheid een moment duurt, maar Zijn gunst een levenlang. Zijn conclusie: God is niet hulpeloos, krachteloos en onmachtig. God heeft een wens en doel dat Hij altijd na blijft streven. In de verhalen van Jezus wordt ook altijd verteld hoe de beschreven personen blijven zoeken tot ze gevonden hebben.

Dan komt Bell met de opties die er zijn ten opzichte van de vraag of iedereen “gered” wordt. In de 1e plaats is er de theorie die zegt dat de mens een vrije wil heeft om te kiezen, voor of tegen. Als God over die grens gaat, doet Hij de fundamentele essentie van liefde geweld aan. De consequentie is dan dat, als iemand tegen God kiest, het van kwaad tot erger kan worden. Hoe zou dan iemand na honderden of duizenden jaren (dus inclusief het hiernamaals) het ene pad bewandeld te hebben, ineens wel voor God kiezen? En daarvan is dan weer de consequentie dat we alleen dit leven hebben om te kiezen. Daarna staat alles vast. Een variant hierop is de visie dat we het beeld van God in ons dragen. Door onze keuzes en gedrag kunnen we dat beeld voeden, of negeren en ontkennen. De vraag hierbij is dan of het mogelijk is dat het beeld van God in ons op een bepaald moment verdwenen is, en, zijn we dan nog wel menselijk?

In de 2e plaats zijn er mensen die denken dat we een 2e of zelfs meer kansen krijgen. De grondslag van deze gedachte is dat uiteindelijk iedereen naar God terug zal keren (oftewel universalisme). Kerkvaders als Clemens van Alexandrië, Origens en Gregorius van Nyssa zouden dit geleerd hebben (referenties?). Ook iemand als Augustinus zou erkend hebben dat vele mensen dit geloofden. Zij vonden dat herstel en verzoening God eer brengt en eindeloze straf en kwelling niet. De vraag hierbij is, waar haalt Bell dit vandaan, hoe groot waren deze stromingen en wat is hun invloed? Ik heb niet zoveel kennis van de kerkhistorie, maar had ook hier weer graag wat meer achtergrond informatie gezien.

Na de verwijzing naar de kerkgeschiedenis, stel hij 2 verhalen tegenover elkaar:

  1. Het verhaal dat miljarden mensen de eeuwigheid doorbrengen in een zwart gat van eindeloos lijden. Naturlijk, zegt Bell, is dat geen goed verhaal (nee, duh, dat verhaal wil niemand horen).
  2. Het verhaal dat dat iedereen van Gods mooie wereld met elkaar mag genieten zonder schande of schaamte. Gerechtigheid wordt gedaan en alle misstanden worden rechtgezet. Dat is (natuurlijk!) een veel beter verhaal.
En dat ben ik helemaal met Rob Bell eens. Als het gaat om het beste, het mooiste, het meest gewenste verhaal, is dat natuurlijk het 2e! We willen allemaal dat iedereen het beste krijgt, en ik denk dat we daarop moeten hopen, anders worden we heel cynisch met elkaar. Maar, gaat dat ook gebeuren? Daar krijg ik geen duidelijk antwoord op.
Een heel bekend verhaal uit de Bijbel over de eeuwigheid, is Openbaring. Aan het eind zien we een nieuwe hemel en nieuwe aarde, waar vrede is, en geen tranen, moorden en vernietiging meer. In Openbaring 21 ziet Johannes een visioen van een stad die uit de hemel neerdalt. Opmerkelijk is dat in vers 25 staat dat de poorten nooit sluiten. Dat zou een aanwijzing kunnen zijn dat uiteindelijk iedereen de hemelse stad binnen mag komen. Maar, zoals iemand op een blog terecht opmerkte, poorten zijn er om te beschermen. Als de poorten open staan, is dat niet zodat iedereen maar binnen mag komen, maar omdat er geen vijanden meer zijn.
Dan maakt Bell een observatie die volgens mij heel belangrijk is voor hoe hij erin staat: “Will everybody be saved, or will some perish apart from God forever because of their choices? Those are questions, or more accurately, those are tensions we are free to leave fully intact. We don’t need to resolve them or answer them because we can’t, and so we simply respect them, creating space for the freedom that love requires.”
Bell merkt op dat God zegt: “Ik maak alle dingen nieuw. Dat doet Gods liefde. Het spreekt nieuwe woorden in de wereld en in ons. Bells terechte observatie hierbij is dat harde, snelle en definitieve verklaringen over hoe God de nieuwe wereld zal organiseren, ruimte moeten laten voor alle mogelijkheden. Oftewel, we moeten God niet teveel beperken.
De vraag “krijgt God wat God wil?” moet dan, volgens Rob Bell, plaatsmaken voor een betere vraag, nl. “Krijgen wij wat we willen?” Die vraag kunnen we volgens hem wel goed beantwoorden, en wel met “Ja”. Als we isolatie, wanhoop en het recht om onze eigen God te zijn, willen hebben, dan geeft God ons vol genade die optie. En als we licht, waarheid etc. willen, geeft God ons ook wat we willen.

Ik vraag me af of de vraag: “Krijgt God wat God wil”, wel relevant is, omdat deze vraag weer tot andere vragen leidt. Op zijn blog stelt schrijver/theoloog/professor Ben Witherington, dat als het antwoord op deze vraag “Ja” zou zijn, er gelijk nieuwe vragen opkomen, zoals: als God dan altijd krijgt wat Hij wil, waarom is het kwaad dan in de wereld gekomen, want dat wil God toch niet? En als God niet altijd krijgt wat Hij wil, hoe weten we dan zeker dat het aan het eind wel goed zal komen, en God wel zal krijgen wat Hij wil?

In feite zegt Rob Bell in dit hoofdstuk dat God inderdaad niet altijd krijgt wat Hij wil, als je “wil” vertaalt als “verlangen”. God wil namelijk dat alle mensen gered worden (1 Tim. 2:3-4).  En niet iedereen wil gered worden.

Wat mij betreft is wel duidelijk geworden dat Rob Bell geen universalist is, al zegt hij dat niet met zoveel woorden. Wat heel belangrijk is, is dat Gods verlangen dat iedereen uiteindelijk bij Hem zal zijn, ook ons verlangen is of wordt.

Saved by the Bell (4) – when hell freezes over?

Vandaag het derde hoofdstuk van Love Wins, dat simpel getiteld is: “Hell”.

Gelijk maar even een kritische noot kraken. Rob Bell haalt nogal eens Bijbelteksten aan, maar ook ideeën, maar nergens doet hij aan bronvermelding. Hij vermeldt nog wel regelmatig het bijbelboek en hoofdstuk. Het ontbreken van enige referentie naar bronnen gaat irriteren, in elk geval bij mij. Ik wil graag weten waar iemand zijn ideeën vandaan heeft en dat maakt Bell onmogelijk. Jammer! Ik herinner me het boek “Pagan Christianity” van Frank Viola, dat ik in de eerste, in eigen beheer gepubliceerde versie gelezen heb. Daar was regelmatig de helft van de pagina gevuld met bronvermeldingen. Heerlijk! Zo zie je waar de schrijver ideeën heeft opgedaan en kan je zelf nog onderzoek doen. Zo hoort het, wat mij betreft.

Dan de inhoud van het hoofdstuk zelf. Rob Bell begint met het bespreken van de verzen in de Bijbel waar het woord “hel” genoemd wordt. Hij geeft aan dat het letterlijke woord hel niet genoemd wordt. De termen zijn “sheol”, “gehenna” en “tartarus”. Sheol en tartarus verwijzen volgens Bell allemaal naar een soort “onderwereld”, maar hij zegt dat de Joden niet erg duidelijk waren over wat dat dan betekende. Bell beschrijft dat het woord “gehenna” komt van  het dal van Hinnom, waar de vuilstortplaats van de stad Jeruzalem zou zijn geweest (hier mist bijvoorbeeld een bronvermelding), waar een continue vuur brandde om het vuil te verbranden. Vervolgens zegt hij: “So the next time someone asks you if you believe in an actual hell, you can always say: “Yes, I do believe that my garbage goes somewhere”.” Leuke grap, maar hiermee los je het “probleem” van de hel niet op. Daarnaast is het maar de vraag of zijn uitleg van gehenna klopt (daarom zou ik graag de bronvermelding zien). Onder andere in de blog “Jesus Creed” zegt theoloog Scott McKnight: “That place, the Valley of Hinnom where there was an idolatrous high place called Topheth, was the notorious place of death and idolatry and fire and judgment, but it was not the town dump of Jerusalem. To use Gehenna for Jesus was to use a metaphor for divine judgment and destruction.” Dit ben ik op andere plekken ook tegengekomen. Voor mij is dit toch een misser(tje). Wat ik verder mis, is een uitgebreidere bespreking van plekken in bijv. Openbaring waar de Bijbel verwijzingen naar oordeel en hel heeft. Ik was erg benieuwd hoe Rob Bell dit uit zou leggen, maar verder dan een korte verwijzing naar Openbaring 20 komt hij niet.

Dan beschrijft Bell hoe wij een hel op aarde creëren, onder andere verwijzend naar Rwanda, waar hij zelf is geweest. Net als in het vorige hoofdstuk over de hemel stelt hij dat de hel al op aarde kan beginnen. Hij gebruikt zijn voorbeelden om duidelijk te maken dat God ons geeft wat we willen en als dat hel is, dan kunnen we dat krijgen.  Hier schiet Bell wat mij betreft uit de bocht, want de kinderen in Rwanda, om maar een voorbeeld te noemen, hebben niet om deze hel gevraagd.

Vervolgens vertelt hij het verhaal van de rijke man en de arme Lazarus (zie Lucas 16:19-31). De moraal van het verhaal, zegt Bell, is dat de rijke man zelfs in zijn dood nog gediend wilde worden. Hier geeft hij een interessant inzicht, waar ik zelf nog nooit over gedacht had. Alleen, wat hij een beetje mist, is dat Abraham zegt: “Bovendien ligt er een wijde kloof tussen ons en jullie, zodat wie van hier naar jullie wil gaan dat niet kan, en ook niemand van jullie naar ons kan oversteken.” (vers 26) Bell gaat hier op de toer van het sociale evangelie (op zich niet erg, want dat was zeker onderdeel van Jezus’ prediking), waar iedereen gelijk is en we voor elkaar moeten zorgen. Hij heeft natuurlijk helemaal gelijk dat we als volgelingen van Jezus geroepen zijn tot “menselijke solidariteit”.

“There is hell now, and there is hell later, and Jesus teaches us to take both seriously.” Daar ben ik het wel mee eens, maar wat mij betreft heeft Bell nog niet duidelijk zijn standpunt over de toekomstige hel naar voren gebracht.

Dan beschrijft Bell hoe Jezus sprak over oordeel en straf. Hij plaatst het in de context van het Joodse volk dat Jezus zag als degene die hen zou bevrijden van de Joden. Verder laat hij zien dat Jezus sprak tegen de mensen die al “binnen” waren, om hen te waarschuwen dat hun gedrag de liefde van God moest laten zien aan de wereld.

Op de volgende pagina’s laat hij zien dat er ook herstel is na oordeel. Als eerste voorbeeld noemt Bell Sodom en Gomorra. In Ezechiel 16:55 wordt geprofeteerd over het herstel van Sodom.

In het NT staan een paar passages (zoals 1 Kor. 5:3-5) waar gesproken wordt over het overleveren van mensen aan de duivel “opdat de geest behouden zal worden op de dag van de Heere Jezus.” (Herziene Statenvertaling). Met andere woorden; uiteindelijk zal dit leiden tot zuivering, herstel van deze persoon. Hier lijkt Bell in de richting te gaan van het vagevuur, waar mensen gereinigd worden en uiteindelijk toch bij God mogen komen.

Ook aan het eind van het hoofdstuk lijkt Bell aan te geven te geloven in het vagevuur, waar hij aan de hand van het stukje over de schapen en de bokken (Matt. 25:32 en 33) een aantal Griekse woorden uit de grondtekst (aion, kolazo) en een Hebreeuws woord (olam) uitlegt. Hij geeft aan dat deze woorden vaak als eeuwig in de zin van oneindig worden uitgelegd, maar is het daar niet mee eens.

Bell concludeert dat we een woord nodig hebben om het grote, verschrikkelijke kwaad dat komt van de geheimen diep in ons hart tot aan de gigantische, maatschappij-brede ineenstorting en chaos die veroorzaakt wordt als we niet op Gods manier in Gods wereld leven. Voor die situatie zou “hel” een goed woord zijn. Mijn conclusie is dat ik het daarmee eens ben. Maar mijn conclusie gaat verder. Bell lijkt zich hier uit te spreken voor een standpunt waarin de hel al hier op aarde is, en voor het vagevuur. Mijn bezwaar is dat het overal “lijkt” alsof hij zich ervoor uitspreekt, hij wordt nergens concreet en zegt nergens duidelijk waar hij staat. Op deze manier gaan mensen standpunten proberen te raden, en dat is een slecht ding. Het is goed als mensen uitspreken waar ze staan.

Ik ben wel enthousiast over de manier van schrijven van Rob Bell, beeldend en filosofisch. Maar filosofen willen ook wel eens teveel met hun hoofd in de wolken blijven. Ik blijf benieuwd en zoeken naar antwoorden.

Links met andere reviews over Love Wins

In afwachting van de bespreking van het 3e hoofdstuk van Love Wins, op verzoek een klein overzichtje van andere blogs die het boek bespreken.

Jesus Creed van Scott McKnight: http://www.patheos.com/community/jesuscreed/2011/04/01/exploring-love-wins-1/ (volgende delen zijn op deze blog ook te vinden.

http://blog.tonyj.net/2011/03/what-robbell-might-be-missing-in-lovewins/

http://www.reclaimingthemind.org/blog/2011/04/bell%E2%80%99s-hell-and-the-destiny-of-those-who%E2%80%99ve-never-heard-of-jesus/

Dit is hilarische review: http://donmilleris.com/2011/04/01/my-review-of-love-wins/

Mocht jij nog een paar lezenswaardige commentaren weten, voeg ze dan toe in de comments. Mijn bespreking van Hoofdstuk 3 (over de hel) zal nog even een paar dagen op zich laten wachten. Verantwoordelijkheden en afspraken “in real life” laten zich even gelden.

Tot later!