Saved by the Bell (4) – when hell freezes over?

Vandaag het derde hoofdstuk van Love Wins, dat simpel getiteld is: “Hell”.

Gelijk maar even een kritische noot kraken. Rob Bell haalt nogal eens Bijbelteksten aan, maar ook ideeën, maar nergens doet hij aan bronvermelding. Hij vermeldt nog wel regelmatig het bijbelboek en hoofdstuk. Het ontbreken van enige referentie naar bronnen gaat irriteren, in elk geval bij mij. Ik wil graag weten waar iemand zijn ideeën vandaan heeft en dat maakt Bell onmogelijk. Jammer! Ik herinner me het boek “Pagan Christianity” van Frank Viola, dat ik in de eerste, in eigen beheer gepubliceerde versie gelezen heb. Daar was regelmatig de helft van de pagina gevuld met bronvermeldingen. Heerlijk! Zo zie je waar de schrijver ideeën heeft opgedaan en kan je zelf nog onderzoek doen. Zo hoort het, wat mij betreft.

Dan de inhoud van het hoofdstuk zelf. Rob Bell begint met het bespreken van de verzen in de Bijbel waar het woord “hel” genoemd wordt. Hij geeft aan dat het letterlijke woord hel niet genoemd wordt. De termen zijn “sheol”, “gehenna” en “tartarus”. Sheol en tartarus verwijzen volgens Bell allemaal naar een soort “onderwereld”, maar hij zegt dat de Joden niet erg duidelijk waren over wat dat dan betekende. Bell beschrijft dat het woord “gehenna” komt van  het dal van Hinnom, waar de vuilstortplaats van de stad Jeruzalem zou zijn geweest (hier mist bijvoorbeeld een bronvermelding), waar een continue vuur brandde om het vuil te verbranden. Vervolgens zegt hij: “So the next time someone asks you if you believe in an actual hell, you can always say: “Yes, I do believe that my garbage goes somewhere”.” Leuke grap, maar hiermee los je het “probleem” van de hel niet op. Daarnaast is het maar de vraag of zijn uitleg van gehenna klopt (daarom zou ik graag de bronvermelding zien). Onder andere in de blog “Jesus Creed” zegt theoloog Scott McKnight: “That place, the Valley of Hinnom where there was an idolatrous high place called Topheth, was the notorious place of death and idolatry and fire and judgment, but it was not the town dump of Jerusalem. To use Gehenna for Jesus was to use a metaphor for divine judgment and destruction.” Dit ben ik op andere plekken ook tegengekomen. Voor mij is dit toch een misser(tje). Wat ik verder mis, is een uitgebreidere bespreking van plekken in bijv. Openbaring waar de Bijbel verwijzingen naar oordeel en hel heeft. Ik was erg benieuwd hoe Rob Bell dit uit zou leggen, maar verder dan een korte verwijzing naar Openbaring 20 komt hij niet.

Dan beschrijft Bell hoe wij een hel op aarde creëren, onder andere verwijzend naar Rwanda, waar hij zelf is geweest. Net als in het vorige hoofdstuk over de hemel stelt hij dat de hel al op aarde kan beginnen. Hij gebruikt zijn voorbeelden om duidelijk te maken dat God ons geeft wat we willen en als dat hel is, dan kunnen we dat krijgen.  Hier schiet Bell wat mij betreft uit de bocht, want de kinderen in Rwanda, om maar een voorbeeld te noemen, hebben niet om deze hel gevraagd.

Vervolgens vertelt hij het verhaal van de rijke man en de arme Lazarus (zie Lucas 16:19-31). De moraal van het verhaal, zegt Bell, is dat de rijke man zelfs in zijn dood nog gediend wilde worden. Hier geeft hij een interessant inzicht, waar ik zelf nog nooit over gedacht had. Alleen, wat hij een beetje mist, is dat Abraham zegt: “Bovendien ligt er een wijde kloof tussen ons en jullie, zodat wie van hier naar jullie wil gaan dat niet kan, en ook niemand van jullie naar ons kan oversteken.” (vers 26) Bell gaat hier op de toer van het sociale evangelie (op zich niet erg, want dat was zeker onderdeel van Jezus’ prediking), waar iedereen gelijk is en we voor elkaar moeten zorgen. Hij heeft natuurlijk helemaal gelijk dat we als volgelingen van Jezus geroepen zijn tot “menselijke solidariteit”.

“There is hell now, and there is hell later, and Jesus teaches us to take both seriously.” Daar ben ik het wel mee eens, maar wat mij betreft heeft Bell nog niet duidelijk zijn standpunt over de toekomstige hel naar voren gebracht.

Dan beschrijft Bell hoe Jezus sprak over oordeel en straf. Hij plaatst het in de context van het Joodse volk dat Jezus zag als degene die hen zou bevrijden van de Joden. Verder laat hij zien dat Jezus sprak tegen de mensen die al “binnen” waren, om hen te waarschuwen dat hun gedrag de liefde van God moest laten zien aan de wereld.

Op de volgende pagina’s laat hij zien dat er ook herstel is na oordeel. Als eerste voorbeeld noemt Bell Sodom en Gomorra. In Ezechiel 16:55 wordt geprofeteerd over het herstel van Sodom.

In het NT staan een paar passages (zoals 1 Kor. 5:3-5) waar gesproken wordt over het overleveren van mensen aan de duivel “opdat de geest behouden zal worden op de dag van de Heere Jezus.” (Herziene Statenvertaling). Met andere woorden; uiteindelijk zal dit leiden tot zuivering, herstel van deze persoon. Hier lijkt Bell in de richting te gaan van het vagevuur, waar mensen gereinigd worden en uiteindelijk toch bij God mogen komen.

Ook aan het eind van het hoofdstuk lijkt Bell aan te geven te geloven in het vagevuur, waar hij aan de hand van het stukje over de schapen en de bokken (Matt. 25:32 en 33) een aantal Griekse woorden uit de grondtekst (aion, kolazo) en een Hebreeuws woord (olam) uitlegt. Hij geeft aan dat deze woorden vaak als eeuwig in de zin van oneindig worden uitgelegd, maar is het daar niet mee eens.

Bell concludeert dat we een woord nodig hebben om het grote, verschrikkelijke kwaad dat komt van de geheimen diep in ons hart tot aan de gigantische, maatschappij-brede ineenstorting en chaos die veroorzaakt wordt als we niet op Gods manier in Gods wereld leven. Voor die situatie zou “hel” een goed woord zijn. Mijn conclusie is dat ik het daarmee eens ben. Maar mijn conclusie gaat verder. Bell lijkt zich hier uit te spreken voor een standpunt waarin de hel al hier op aarde is, en voor het vagevuur. Mijn bezwaar is dat het overal “lijkt” alsof hij zich ervoor uitspreekt, hij wordt nergens concreet en zegt nergens duidelijk waar hij staat. Op deze manier gaan mensen standpunten proberen te raden, en dat is een slecht ding. Het is goed als mensen uitspreken waar ze staan.

Ik ben wel enthousiast over de manier van schrijven van Rob Bell, beeldend en filosofisch. Maar filosofen willen ook wel eens teveel met hun hoofd in de wolken blijven. Ik blijf benieuwd en zoeken naar antwoorden.

Advertenties

8 Reacties op “Saved by the Bell (4) – when hell freezes over?

  1. “Gehenna – dal van Hinnom” kom ik in ieder geval ook tegen in ‘de weg naar de hel’ van David Pawson (1e druk 1992). Ook daar wordt het gezien als “een werkelijk bestaande aardrijkskundige locatie, een steil en diep dal ten westen en ten zuiden van Jeruzalem.” Bereikbaar vanaf de Mestpoort. Pawson heeft de plek in 1961 bezocht. Later is het opgeruimd en omgetoverd tot een park. Volgens Pawson “een exegetische tragedie maar een ecologische overwinning” ;-). Verder: ooit het centrum van de aanbidding van Moloch (kinderoffers). Jeremia zei daarover “de dagen zullen komen, luidt het woord des Heren, dat deze plaats niet meer zal genoemd worden Tofet en dal Ben-hinnom, maar Moorddal” (Jeremia 19:6). Later: gekruisigden werden ‘in Gehenna geworpen’. Jozef van Arimatea voorkwam dat bij Jezus. En: Judas pleegde hier zelfmoord (Bloedakker; zie Hand. 1:25).

  2. Typisch aan ons zondaars is dat we bij tijden pas rusten tot onze naaste even ongelukkig is als dat we zelf zijn. Zo wordt inderdaad op aarde de dimensie van de hel reeds voelbaar. De ene mens duikt dieper in zonde en verwondt hierdoor de naaste die hierdoor soms een onschuldig slachtoffer wordt. Dit gebeurt hier op aarde. In de hel zullen de onschuldigen afwezig zijn en zitten de aanwezigen vast in een vicieuze cirkel van sadisme en zelfverdoemenis .

    – een benadering …

    • Ik denk inderdaad dat de dimensie van de hel al op aarde voelbaar is. Met als dat de dimensie van de hemel al voelbaar kan zijn, en wij als christenen geroepen zijn om daarin ons deel te leveren. “Love God and love others”. Ik las in een andere blog dat het verschil tussen de hel (later) en de aarde nu is, dat in de hel totaal geen hoop meer is. Vond ik mooi gezegd!

  3. “Ik ben wel enthousiast over de manier van schrijven van Rob Bell, beeldend en filosofisch.” Het boek heb ik nog niet in handen, maar Bells ontwijkende en vragende schrijfstijl lijkt juist bij menigeen irritatie op te roepen bij leidt bij veel lezers tot een misinterpretatie van zijn ‘point of view.’ En waar staat Bell nu eigenlijk zelf? Gezien de relatief geringe infomatie in dit boek begin ik mij zorgen te maken over de prijs kwaliteitverhouding. En toch, het heeft al zoveel stof doen opwaaien. E.e.a. blijft zo een beetje een mysterie. Het zal er wel mee te maken hebben dat Bell ook worstelt met zijn reli-indentiteit. Kiest hij voor de massa, het redeijke verstand en de eigen populariteit? Of gaat hij definitief de rechtzinnige hoek in, waar hij ongetwijfed ook niet meert echt in past. We shall see.

    • Wat ik bedoel met de schrijfstijl is, dat de stijl op zich is pakkend. Het leest makkelijk en ik kan makkelijk mee in de denktrant van Rob Bell. Inderdaad zou ik, net als veel anderen, wel graag willen dat hij concrete antwoorden geeft, zodat we weten waar hij staat. van mij mag hij ook zeggen dat hij het niet weet, geen probleem. Ik ben ook erg benieuwd waar hij uitkomt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s